Ortalama maliyet (stok) hesaplama
Aynı ürünün en fazla beş partisinden toplam miktarı, maliyeti ve ağırlıklı birim maliyeti bulun. Hareketli hesapta ilk satıra önceki kalan stoku yazabilirsiniz.
Kısa cevap
Ortalama birim maliyet = Parti maliyetleri toplamı / Toplam miktar. Varsayımsal 50 birim × 80 TL ve 150 birim × 110 TL için 20.500 / 200 = 102,50 TL/birimdir. Fiyatların basit ortalaması olan 95 TL kullanılmaz.
1. parti miktarı 50 aynı birim, 1. partinin birim maliyeti 80 TL/birim, 2. parti miktarı 150 aynı birim, 2. partinin birim maliyeti 110 TL/birim, 3. parti miktarı 0 aynı birim, 3. partinin birim maliyeti 0 TL/birim, 4. parti miktarı 0 aynı birim, 4. partinin birim maliyeti 0 TL/birim, 5. parti miktarı 0 aynı birim, 5. partinin birim maliyeti 0 TL/birim → Havuzun toplam miktarı: 200 birim; Ağırlıklı ortalama birim maliyet: 102,5 TL/birim.
Bu sonucun bağlantısı (değerler adreste; paylaşabilirsiniz)
Formül
- Parti maliyeti = Parti miktarı × Hazırlanmış birim maliyet
- Toplam miktar = Girilen beş partinin miktarları toplamı
- Toplam maliyet = Beş partinin miktar × birim maliyet toplamı
- Ağırlıklı ortalama birim maliyet = Toplam maliyet / Pozitif toplam miktar
- Hareketli hesapta: yeni giriş öncesi kalan stok miktarı × mevcut ortalama, başlangıç satırına girilebilir
- Toplam miktar 0 ise ortalama tanımsız; negatif miktar veya maliyet geçersizdir
Varsayımsal iki partinin ortak maliyeti
| 1. parti miktarı | 50 aynı birim |
|---|---|
| 1. partinin birim maliyeti | 80 TL/birim |
| 2. parti miktarı | 150 aynı birim |
| 2. partinin birim maliyeti | 110 TL/birim |
| 3. parti miktarı | 0 aynı birim |
| 3. partinin birim maliyeti | 0 TL/birim |
| 4. parti miktarı | 0 aynı birim |
| 4. partinin birim maliyeti | 0 TL/birim |
| 5. parti miktarı | 0 aynı birim |
| 5. partinin birim maliyeti | 0 TL/birim |
| Havuzun toplam miktarı | 200 birim |
| Havuzun toplam maliyeti | 20.500,00 TL |
| Ağırlıklı ortalama birim maliyet | 102,5 TL/birim |
80 ve 110 TL varsayımsal hazırlanmış birim maliyetler; arada satış yapılmadığı kabul edilir. Diğer satırların miktarı 0.
Parti miktarıyla ağırlıklı birim maliyet
Stok ortalama birim maliyeti, aynı ürünün karşılaştırılabilir partilerindeki toplam maliyetin toplam miktara bölünmesidir. Her satırda miktarı, o parti için hazırlanmış birim maliyetle çarpın. Sonra parti tutarlarını ve miktarlarını ayrı toplayın. Bu araç en fazla 5 satırla tek bir maliyet havuzu kurar. Kullanılmayan satırın miktarını 0 yapın. Tüm satırlarda ürün ve ölçü birimi aynı olmalıdır; farklı stok kodlarını sırf fiyatları birbirine yakın diye tek havuzda birleştirmeyin.
Birim maliyet, parti toplamı değildir. Örneğin 50 birim ürünün toplamı 4.000 TL ise maliyet kutusuna 80 TL/birim yazılır. 4.000 yazıp miktarı yeniden 50 ile çarpmak maliyeti 50 kat büyütür. Kilogram üzerinden izlenen ürünlerde miktar kesirli olabilir; tüm satırlar kilogram olmalıdır. Adet ile kilogram veya koli ile tek ürün miktarını karıştırmayın. Koli fiyatını önce aynı birime çevirin. Örneğin varsayımsal 10 ürünlü kolinin 800 TL bedeli, ürün başına 80 TL’dir.
Varsayımsal 50 ve 150 birim alımın hesabı
Aynı ürünün ilk partisinde 50 birim ve 80 TL/birim, ikinci partisinde 150 birim ve 110 TL/birim maliyet varsayalım. İlk parti 50 × 80 = 4.000 TL, ikinci parti 150 × 110 = 16.500 TL’dir. Toplam miktar 200 birim ve toplam maliyet 20.500 TL olur. Ortalama birim maliyet 20.500 / 200 = 102,50 TL’dir. Bu iki fiyatın basit ortalaması olan 95 TL, miktarlar farklı olduğu için doğru stok ortalaması değildir.
Bu örnekte 110 TL’lik partiden daha çok birim bulunduğu için sonuç 110 TL’ye daha yakındır. İki partinin miktarı 50’şer birim olsaydı ortalama 95 TL çıkardı. İkinci partinin maliyeti de 80 TL olsaydı miktar dağılımı ne olursa olsun ortalama 80 TL kalırdı. Miktarları aynı katsayıyla büyütmek toplam maliyeti değiştirir ama birim ortalamayı değiştirmez. Bu kontrolleri kullanarak kendi girişinizde koli, adet ve birim fiyat karışıklığını fark edebilirsiniz.
Dönemsel ortalama ile hareketli hesabı ayırın
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun (KGK) Türkiye Muhasebe Standardı 2 Stoklar metni, paragraf 27’de dönem başı benzer kalemlerle dönem içi girişlerin ağırlıklı ortalamasını açıklar. Ortalamanın dönemsel veya stok girişi oldukça hesaplanabileceğini belirtir. Araç bu yöntemlerden hangisine tabi olduğunuzu seçmez. Tek maliyet havuzu girdilerinin doğru hazırlanması gerekir. Hareketli hesapta eski partilerin tarihsel miktarlarını her seferinde yeniden toplamak yerine, yeni alım öncesi kalan stok miktarını ve mevcut ortalama maliyetini başlangıç satırına alın.
Örneğin ilk 50 birimin 40’ı, ikinci alım gelmeden satılmışsa hareketli hesapta 10 birim × 80 TL = 800 TL kalır. Yeni 150 birim × 110 TL = 16.500 TL ile havuz 160 birim ve 17.300 TL olur. Yeni ortalama 17.300 / 160 = 108,125 TL’dir. Başlangıca satılmış 40 birimi tekrar dahil etmek 102,50 TL üretir ve bu hareketli senaryoyu yanlış temsil eder. Dönemsel hesap farklı veri kapsamıyla hazırlanır; iki yaklaşımın girdilerini karıştırmayın.
Maliyet kapsamını kayıtlardan hazırlayın
KGK TMS 2 paragraf 11 satın alma maliyetinde uygun taşıma gibi edinim giderlerini ve ticari indirimlerin düşülmesini ele alır; geri alınabilir vergileri maliyetten ayırır. Bu araç nakliyeyi, iskontoyu veya vergiyi kendiliğinden paylaştırmaz. Hazırladığınız birim maliyeti aynı kapsamla bütün satırlara yazın. KDV hesabından çıkan tutarı maliyete eklemeden kayıt esasını belirleyin. Ürün maliyeti hesabı ayrı giderleri hazırlamak için farklı kapsam sunar.
Stok kayıtlarını fiziki miktarla karşılaştırın; depo yönetiminde aynı ürüne ait iade, fire ve sevkleri önceden işleyin. Negatif miktarla geçmiş satırları gelişigüzel düzeltmeyin; bu model negatif miktar ve maliyet kabul etmez. Sıfır maliyetli gerçek giriş varsa pozitif miktarla ortalamaya katılır. Toplam miktar sıfırken birim ortalama çizgi olur. Ara sonuç yuvarlanmaz, ortalama dört ondalık gösterilir. Sonuç tam bir muhasebe değerlemesi, net gerçekleşebilir değer testi veya satış fiyatı önerisi değildir. Kâr marjını ayrıca inceleyin.
İlgili hesaplamalar ve rehberler
Fiyat, indirim ve kâr: öteki hesaplayıcılar
Bütün hesaplamalar ›- 2 al 1 öde ve sepet indirimi hesaplama
- Başabaş noktası hesaplama
- Birim fiyat hesaplama
- Dropshipping kâr hesaplama
- Enflasyona göre fiyat güncelleme
- Hedef satış hesaplama
- Kampanya kâr hesaplama
- Kâr oranı (markup) hesaplama
- Kâr zarar hesaplama
- Paket (set) fiyat hesaplama
- Toptan fiyat hesaplama
- Yıllık abonelik indirimi hesaplama
- Zam hesaplama
- Ürün maliyeti hesaplama
- İndirim hesaplama
Sık sorulanlar
Birim fiyatların basit ortalaması neden yetmez?
Maliyet alanına 4.000 TL parti toplamını mı yazmalıyım?
Arada satış olduysa eski alımın tamamını kullanabilir miyim?
Kilo gibi kesirli miktar kabul edilir mi?
Toplam miktar veya maliyet sıfırsa ne olur?
Araç resmî stok değerlemesi ve vergi hesabı yapar mı?
Bu hesaplayıcı nasıl hazırlandı?
- Formül ve yasal oranlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınır; yürürlük tarihleri girdi açıklamalarında yazar.
- Her hesaplayıcı yayından önce elle hesaplanmış örneklerle sınanır; sitedeki hesap motoru aynı örneklerde aynı sonucu vermeden sayfa yayımlanmaz.
- Sonuç bağlantısı değerleri adreste taşır (örnek); aynı hesap makine okunur biçimde de alınabilir (JSON).
- Yöntem ve düzeltme politikası: metodoloji, yayın ilkeleri.
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyin
Blogunuza ya da mağazanıza ücretsiz ekleyebilirsiniz: kodu kopyalayıp sayfanıza yapıştırın; araç kendi yüksekliğine uyar ve oranlar güncellendikçe sizde de güncellenir. Bütün araçlar: sitenize hesaplayıcı ekleyin.