Ekonomik sipariş miktarı (EOQ) hesaplama

• EOQ (Q) = √(2 × D × S / H)
• Yıllık sipariş sıklığı = D / Q; ortalama çevrim stoğu = Q / 2
• Yıllık ilgili maliyet = (D / Q) × S + (Q / 2) × H
• Çevrim süresi = 365 × Q / D (takvim günü varsayımı)
• D sıfırsa sipariş ve maliyet sıfır; çevrim süresi tanımsız

√(2 × 12.000 × 300 / 20) = 600; 20 sipariş/yıl, 300 ortalama birim, toplam 12.000 TL ilgili yıllık gider.

Ekonomik sipariş miktarı, sabit talep varsayımı altında sipariş verme ve çevrim stoğunu tutma maliyetlerinin toplamını en aza indiren teorik parti büyüklüğüdür. EOQ, İngilizce Economic Order Quantity ifadesinin kısaltmasıdır. Bu araçta yıllık talep D, her siparişin sabit işlem maliyeti S, bir birimin bir yıllık stok tutma maliyeti H olarak kullanılır. Sonuç Q = karekök(2 × D × S / H) formülüyle bulunur. H bir yüzde veya bütün deponun yıllık gideri değildir.

Özgün varsayımsal örnekte yıllık talep 12.000 birim, sipariş başına sabit işlem maliyeti 300 TL ve birim başına yıllık stok tutma maliyeti 20 TL’dir. Kök içi 2 × 12.000 × 300 / 20 = 360.000; EOQ 600 birim olur. Bu miktar her tedarik partisinin teorik büyüklüğüdür. Tüketicinin sepetine koyacağı ürün adedi, depoda her zaman bulunması gereken asgari stok veya işletmenin yıllık toplam satın alma miktarı değildir.

Sipariş maliyeti, her tedarik siparişinde miktardan bağımsız oluşan sabit gideri temsil eder. Stok tutma maliyeti ise bir birimi bir yıl elde tutmanın tutarıdır. Virginia Cooperative Extension kaynakları depolama, elleçleme ve eskime gibi tutma giderleri ile siparişi oluşturma giderini ayrı tanımlar. Aynı gideri hem sipariş maliyetine hem yıllık birim tutma giderine tekrar yazmayın. Kargo maliyetinin yalnız sabit sipariş bileşeni bu basit S tanımına uygundur; miktara bağlı bütün taşıma tutarını sabit kabul etmeyin.

Aylık 2 TL/birim tutma giderini yıllık H alanına 2 olarak yazmak dönemleri karıştırır. Diğer koşullar sabitse yıllık karşılığı 24 TL/birim-yıldır. Benzer biçimde aylık 1.000 birim talebin yıllık karşılığı 12.000 birimdir. Miktar biriminiz adet yerine kg olabilir; D ile H aynı birime bağlı olmalıdır. Yıllık kg talebini, adet başına yıllık tutma gideriyle birleştirmeyin. Farklı SKU için farklı maliyet ve talep bulunuyorsa ayrı hesap yapın.

600 birimlik örnekte yıllık sipariş sıklığı 12.000 / 600 = 20; ortalama çevrim stoğu 600 / 2 = 300 birimdir. Yıllık sipariş gideri 20 × 300 = 6.000 TL, tutma gideri 300 × 20 = 6.000 TL; ilgili maliyet toplamı 12.000 TL olur. Bu toplam malın satın alma bedelini içermez. Sabit birim alış fiyatı, bu temel modelde parti miktarına göre değişmediği için EOQ dengesini değiştirmez.

Takvim hesabı için 365 gün varsayılır: örnekte teorik çevrim süresi 365 / 20 = 18,25 gündür. Bu süre tedarikçinin teslim süresi veya kargoda geçen süre değildir. İşletme 250 iş günü üzerinden plan yapıyorsa takvim günü çıktısını iş günü olarak kullanmamalıdır. Emniyet stoğu talep ve teslim belirsizliğine karşı ayrı değerlendirilir. Stok devir hızı da burada bulunan sipariş sıklığıyla otomatik olarak aynı ölçü kabul edilmez.

EOQ sürekli miktar modelidir; sonuç kesirli çıkabilir. Satın alma biriminiz tam adet veya koli ise uygulanabilir alt ve üst adayların maliyetlerini ayrıca karşılaştırın. Her zaman yukarı yuvarlamak en düşük maliyeti garanti etmez. Tedarikçinin minimum siparişi, koli içi adedi ve depo kapasitesi sonucu kısıtlayabilir. Araç bu kısıtları otomatik çözmez; hesaplanan kesirli değeri değiştirmeden gösterir. Depo yönetim sistemi kayıtlarıyla gerçek kabul ve depolama koşullarını birlikte inceleyin.

Temel model düzenli ve bilinen talep, sabit maliyet ve partinin birlikte teslimi varsayımlarına dayanır; miktar indirimi, stok yokluğu ve mevsimsel kampanya dalgasını çözmez. MIT ders notunda varsayımlar ve maliyet denklemi ayrı sunulur. Örneğin yıllık talep dört katına çıkarsa diğer iki girdi sabitken EOQ iki katına çıkar; doğrusal dört kat büyümez. Hesap, belirsiz talebe rağmen stok tükenmeyeceğine ilişkin bir hizmet seviyesi taahhüdü değildir.

Yıllık talep sıfırsa bu araçta yeni sipariş gereksinimi ve ilgili maliyetler sıfır gösterilir; tanımlı bir çevrim süresi yoktur. Sipariş sabit gideri veya birim yıllık tutma gideri sıfırsa pozitif ekonomik parti için standart denge oluşmadığından sonuç çizgi olur. Negatif girdiler de geçersizdir. Bu sınır davranışları, eksik gider kaydını ücretsiz stok veya ücretsiz sipariş varsayımıyla görünmez kılmamak için açık bırakılmıştır.

• CBM (metreküp) hesaplama
• Emniyet stoku hesaplama
• Hacimsel ağırlık hesaplama
• Kapıda ödeme maliyeti hesaplama
• Kargo dahil fiyat hesaplama
• Koli hacmi ve desi hesaplama
• Palet hesaplama
• Stok devir hızı hesaplama
• Stok tutma maliyeti hesaplama
• Yakıt maliyeti hesaplama
• Ücretsiz kargo eşiği hesaplama

• Formül ve yasal oranlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınır; yürürlük tarihleri girdi açıklamalarında yazar.
• Her hesaplayıcı yayından önce elle hesaplanmış örneklerle sınanır; sitedeki hesap motoru aynı örneklerde aynı sonucu vermeden sayfa yayımlanmaz.
• Sonuç bağlantısı değerleri adreste taşır (örnek); aynı hesap makine okunur biçimde de alınabilir (JSON).
• Yöntem ve düzeltme politikası: metodoloji, yayın ilkeleri.

Blogunuza ya da mağazanıza ücretsiz ekleyebilirsiniz: kodu kopyalayıp sayfanıza yapıştırın; araç kendi yüksekliğine uyar ve oranlar güncellendikçe sizde de güncellenir. Bütün araçlar: sitenize hesaplayıcı ekleyin.