Sebze-meyvede ürünü alıştan teslimata kadar izleyin
İnternetten satış, sebze-meyveyi hal mevzuatının dışına çıkarmaz. Çiftçiden alış belgesini, HKS bildirimini ve tüketici siparişini aynı partiyle ilişkilendirin; taşıma süresini ürünün dayanıklılığına göre planlayın.
Bu rehber Çiftçi ve üreticinin ürününü internetten satması için gerekenler rehberinin bir parçasıdır; sektörün genel kuralları orada.
Kısa cevap
- 5957 md.4 elektronik ticareti de kapsar; perakendeci malın halden alındığını veya hale bildirildiğini belgelemelidir.
- Kapsamdaki bildirim sevkten önce yapılır; HKS künyesi satışın faturası veya çiftçiden alım makbuzu değildir.
- Müstahsil makbuzunu ilgili şartlarda alıcı düzenler: gerçek usulde vergilenmeyen çiftçiden alan tüccar gibi. Her çiftçi alışını aynı belgeyle yapmayın.
- HKS’ye bildirim yükümlüsü sebze-meyve komisyoncu ve tüccarları müstahsil belgelerini elektronik düzenler; diğer e-belge koşullarını da kontrol edin.
- Çabuk bozulan üründe cayma istisnası, çürük veya yanlış ürünün sorumluluğunu kaldırmaz.
Gereken kayıt, izin ve belgeler
4 kalem| Kayıt / belge | Kim için | Ne, nasıl | Kaynak |
|---|---|---|---|
| HKS sıfatı, tesis ve bildirim akışı | Bildirime tabi malı alan/satan/devreden işletme | Bakanlık SSS 15–17’de bildirimci ve depo/şube/dağıtım merkezi kayıtlarını açıklar. Üreticiden alıp tüketiciye satan perakendeci bu gruptadır. Kendi üretimini doğrudan gönderen kişinin sıfatını, ürünün bildirim miktarını ve işlemi kimin yapacağını hal/il müdürlüğüyle belirleyin. | Ticaret Bakanlığı sebze-meyve SSS 15–17 ↗ |
| Çiftçiden alışın mali belgesi | Gerçek usulde vergilenmeyen çiftçiden alan VUK 235 kapsamındaki alıcı | Müstahsil makbuzunda taraflar, tarih, malın cinsi, miktarı ve bedeli bulunur; kural olarak bedel ödenirken alıcı düzenler ve çiftçiye nüsha verir. Gerçek usuldeki çiftçiden alımı veya tüketiciye sonraki satışı aynı makbuzla belgelendirmeyin. | VUK 235 ve GİB 2026 Zirai Kazanç Rehberi ↗ |
| e-Müstahsil kontrolü | HKS bildirim yükümlüsü komisyoncu/tüccar ve diğer kapsam alıcıları | GİB açıklaması HKS’ye bildirim yükümlüsü sebze-meyve komisyoncu/tüccarlarının e-Müstahsil kapsamını belirtir. e-Fatura zorunluluğu olup müstahsil düzenleyenler için de geçiş kuralı vardır. Elektronik belge, makbuzu kimin düzenlediği kuralını değiştirmez. | GİB e-Müstahsil Hakkında ↗ |
| İnternet satışının vergi statüsü | Kendi ürünü veya tedarik ettiği ürünü internetten satan kişi | GİB 2026 rehberi internet ortamındaki ürün satışını elektronik işyeri nedeniyle ticari faaliyet olarak açıklar. Üretim ve satış aşamalarını vergi dairenizle ayırın; çiftçi olmayı internet perakendesinde otomatik kayıtsızlık gerekçesi yapmayın. | GİB 2026 Zirai Kazanç Rehberi, zirai faaliyet tanımı ↗ |
Etiket ve ürün bilgisi
- HKS künyesi üretim yeri, ürün cinsi, miktar, üretici/işletme ve varsa sertifika bilgisini içerir. Bildirimden sonra oluşan kaydı gerçek sevk partisiyle eşleştirin.
- Bakanlık SSS 19’a göre künyeyi malın veya kap/ambalajın kolay görülen yerinde bulundurun; kaplarından çıkarılan ürünlerin künyesi satış alanında görünür olmalıdır.
- İnternet ürün kartında cins/çeşit, miktar ve bedelin hangi birime göre verildiğini açık yazın. Kutu brüt ağırlığıyla net ürün miktarını karıştırmayın.
- Hasat/tedarik partisini siparişlere bağlayın; farklı üreticilerden gelen ürünleri bir künye numarasıyla ilişkilendirmeden önce gerçek HKS kayıt akışını doğrulayın.
- Künye veya ÇKS kaydını organik ürün sertifikası gibi göstermeyin. Sertifika bilgisi giriyorsanız ürünün gerçek ve geçerli belgesine dayanın.
İnternetten satılamayanlar ve kısıtlar
- HKS bildirimi ile mali belgeyi birbirinin yerine kullanmayın; ürün izlenebilirliği ile vergi belgelemesi farklı yükümlülüklerdir.
- Kapsamdaki malı bildirimi sevkten sonra tamamlarız yaklaşımıyla göndermeyin. Yanlış bildirimin iptali için Bakanlık SSS 13’teki hal/il müdürlüğü işlemini izleyin.
- Üreticinin doğrudan perakende satışındaki hal rüsumu istisnasını bildirimden tam muafiyet diye yorumlamayın; Bakanlık SSS 21 istisnayı bildirimde bulunmak kaydıyla açıklar.
- Çürük veya ilanda verilen çeşitten farklı ürünü cayma yok ifadesiyle tüketicinin haklarının dışında bırakmayın.
Cayma hakkı
Çabuk bozulabilen taze sebze-meyvede Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md.15/1-c kapsamındaki gerekçesiz cayma istisnası uygulanabilir; bunu sipariş öncesi bildirin. Bu istisna bozuk, eksik veya yanlış teslim sorumluluğunu kaldırmaz. Her tarımsal ürünü aynı kategoriye sokmayın. Satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde meskene/işyerine götürülen günlük tüketim maddelerinde md.2/2-ğ kapsam dışılığı ayrıca değerlendirilir.
Satış sayfanızda ve ön bilgilendirme formunda istisnayı açıkça yazmadıysanız istisnaya dayanamayabilirsiniz.
Pazaryerinin bu kategori için istedikleri
- Taze sebze-meyve için güncel kategori belgeleri ve platform komisyonu doğrulanamadı. HKS sıfat/künye, gıda işletmesi faaliyeti ve satıcı başvurusunu ayrı kontrol edin.
- Platformun sipariş numarası HKS künyesi değildir. Sipariş-kutu-parti-künye eşleştirmesini kendi kayıtlarınızda kurun.
- Minimum sipariş, teslim bölgesi ve hasat ön siparişi koşullarını gerçek kapasitenizle eşleştirin; alıcıya verilmeyen bir teslimat hizmetini vaat etmeyin.
Kargo ve paketleme
- Ürüne göre ezilme, bulaşma ve sıcaklık riskini değerlendirin; temiz taşıma kabı ve koruyucu ambalaj kullanın. Gıda Hijyeni Yönetmeliği md.13 gerekli sıcaklığın korunması ve izlenmesini düzenler.
- Bütün sebze ve meyveler için tek sıcaklık veya tek güvenli bekleme süresi vermeyin. Soğukta muhafaza gereken ürünün zincirini koruyun; taşıyıcıdan bozulabilir ürün kabul koşulunu alın.
- Sevk öncesi bildirim gerekliliğini teslimat planına ekleyin; künye ve gerçek sevk miktarını kontrol edin.
- Hasat/teslim vaadini takvime bağlayın. Hasat ön siparişi, mal satışında genel 30 günlük azami ifa kuralını otomatik ortadan kaldırmaz (MSY 16).
- Çürük/eksik teslim başvurusunda sipariş, sevk partisi, ambalaj ve teslim durumunu kaydedin; tüketicinin yasal haklarını kendi kısa bildirim sürenizle kaldırmayın.
Desi ve firma firma tutar: desi hesaplama, kargo ücreti hesaplama.
Adım adım başlangıç
- Kendi ürününüzü mü satacağınızı yoksa çiftçiden alıp perakende mi yapacağınızı belirleyin.
- İnternet satışının vergi statüsünü ve alım/satım belge türlerini netleştirin.
- HKS bildirimci sıfatı ve depo/şube kayıtlarını hal veya Ticaret İl Müdürlüğüyle tamamlayın.
- Alışta çiftçinin statüsüne uygun fatura veya müstahsil/e-Müstahsil belgesini alın/düzenleyin.
- Ürün partisi, bildirim ve künye kaydını sevkten önce eşleştirin.
- Ürün kartı, net miktar, teslim tarihi ve cayma bilgilerini hazırlayın.
- Ürüne uygun ambalaj/taşıma düzenini kurup sorunlu teslim başvurularını parti kaydıyla takip edin.
Aynı sektörde öteki ürünler
İlgili rehberler
- Evden satış için gereken evraklar 2026
- E-Ticaret Muhasebesi 2026: KDV, E-Fatura ve Vergi
- Ürün etiketinde ve fiyat etiketinde olması gerekenler
Sık sorulanlar
İnternetten satılan sebze-meyve de HKS’ye tabi mi?
Müstahsil makbuzunu çiftçi mi keser?
Kendi ürünümü tüketiciye satarsam hal rüsumu var mı?
Künye faturanın yerine geçer mi?
Taze ürün için 30 gün bekletebilir miyim?
Kargoda çürüyen ürün için iade yok diyebilir miyim?
Satış kanalınızı seçerken
Sitenizi kuracağınız altyapıyı, ödeme ve kargo çözümünü kaynaklı ve tarihli ölçütlerle karşılaştırın: e-ticaret altyapıları, sanal POS ve ödeme, kargo firmaları, pazaryeri entegratörleri, e-fatura.