Kuş yemi satmak için gerekenler: yem kaydı ve canlı kuş ayrımı
Ev ve süs kuşlarına yönelik hazır yemin perakende satışı, Yem Hijyeni Yönetmeliği md. 2/2-e kapsamında dışarıdadır. Kendi karışımını üretme, paketleme veya ithalat aynı faaliyet değildir. Kuru yemin kapalı paketi için genel cayma süresi 14 gündür; canlı kuş satışı ise ayrı izin ve teslim planı gerektirir.
Bu rehber Evcil hayvan ürünü satmak için gerekenler rehberinin bir parçasıdır; sektörün genel kuralları orada.
Kısa cevap
- Muhabbet kuşu, kanarya veya papağan için gerçek yem tipini ve hedef türü açıklayın. Tam yem, tamamlayıcı yem ve tek yem maddesini birbirinin yerine yazmayın.
- Hazır ev/süs hayvanı yemi perakende istisnasını üretime, karışım yapmaya veya her depolama/toptan faaliyete yaymayın. Paketleme/ithalat veya karma yem üretimi varsa kayıt/onay kapsamını müdürlüğe teyit ettirin.
- Türkçe etiket, tedarikçi, parti ve depolama ömrü bilgisini koruyun. Kiloyla açık satışın belirli koşulları vardır; etiketsiz ve kaynağı belirsiz poşet ürün şeklinde yürütmeyin.
- Yem veya kafes satışı, canlı kuş satışı yetkisi vermez. İzinli yer, eğitim sertifikası, yaş/tür ve hayvan refahı koşullarını ayrıca tamamlayın; canlı kuşu yem kargosu gibi göndermeyi vaat etmeyin.
Gereken kayıt, izin ve belgeler
4 kalem| Kayıt / belge | Kim için | Ne, nasıl | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Hazır perakendede kapsam ayrımı | Nihai kullanıcıya hazır ev ve süs kuşu yemi satan işletme | Yem Hijyeni Yönetmeliği md. 2/2-e ev ve süs hayvanı yemlerinin perakende satışlarını kapsam dışında bırakır. Bu, yemin güvenlik ve etiket kurallarının da kalktığı anlamına gelmez. Tavuk gibi gıda amaçlı kanatlı yemini aynı istisnaya sokmayın; işletme ve diğer ürün grupları için [evcil hayvan sektör rehberine](/sektor/evcil-hayvan/) bakın. | Yem Hijyeni Yönetmeliği md. 2/2-e ↗ |
| Üretim, paketleme veya ithalatta yem işletmesi kapsamı | Yem karıştıran/üreten, paketleyen, ithal eden veya kapsam içi başka faaliyet yürüten işletme | Yem Hijyeni Yönetmeliği md. 9–10 kayıt ve onayı ayırır. Bakanlık resmî sayfası paketleme yapan yem işletmeleri, yem ithalatçıları ve onay dışı karma yem işletmelerini kayıt gruplarında; belirli katkı/premiks faaliyetlerini onay gruplarında gösterir. Yapacağınız işlem ve formülü il müdürlüğüne sunup satış öncesi uygun kayıt/onayı tamamlayın. | Tarım ve Orman Bakanlığı; Yem İşletmesi Kayıt ve Onay İşlemleri ↗ |
| Yem etiket ve parti dosyası | Yemi kendi adıyla pazarlayan; perakendeci olarak etiket kontrolü yapan işletme | Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik md. 11’de etiketten sorumlu işletmeci ve perakendecinin kontrol görevi düzenlenir. Tedarik faturası, orijinal etiket ve parti bilgisini birbirine bağlayın. Kendi karışımınıza başka üreticinin hazır yem etiketini kopyalamayın. | Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik md. 10–11 ↗ |
| Canlı kuşta ayrı kuruluş/çalışma izni ve eğitim | Canlı ev kuşu üretim veya satış yeri işleten kişi | Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik md. 5–6 kapsamındaki kuruluş ve çalışma izinleri il müdürlüğünden alınır; satış yeri çalışma başvurusunda yerel yönetim eğitim sertifikası da bulunur. Bu kayıt hazır yem satıcısına sırf yem sattığı için atanmaz. Kuşu ticari olarak üretme/satma planını türüyle birlikte bildirin. | Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik md. 2, 5–6 ↗ |
Etiket ve ürün bilgisi
- Yemde Türkçe etiket bilgisi zorunludur. Yem tipi, etiketlemeden sorumlu işletmeci, gereken onay bilgisi, parti/seri, net miktar, ilave katkılar ve mevzuatın öngördüğü nem bilgisi md. 10 ve 14’e göre değerlendirilir. Onay gerekmeyen her faaliyete hayali bir ürün onay numarası vermeyin.
- Karma yemde hedef hayvan türü/kategorisi, kullanım amacı ve talimatı, en kısa depolama ömrü ve bileşim bilgisi md. 16 kapsamındadır. Yem maddeleri ağırlığa göre azalan sırayla verilir; gıda amaçlı olmayan hayvan yemlerinde yönetmelikteki kategori adı seçeneği de bulunur. Ev/süs hayvanı yeminde ilave bilgi alınabilecek telefon md. 18 gereğidir.
- İnternet satışında md. 10/3’e göre parti/seri, en kısa depolama ömrü, net ağırlık ve etiketten sorumlu işletmecinin isim/adresi dışındaki zorunlu yem bilgileri satın almadan önce gösterilir; diğerleri teslim zamanına kadar ulaştırılır. Bu sınırlı etiket istisnasını satıcı kimliğini veya satış miktarını gizleme izni saymayın.
- İlanı gerçek paket ağırlığı, hedef kuş ve yem tipiyle hazırlayın. Darı salkımı veya tek tohum ürünüyle tam beslenme sağlayan karma yemi aynı ürün gibi göstermeyin. [Ürün açıklaması örnekleri](/ornek/urun-aciklamasi-ornekleri/) ile karışım, tek yem ve aksesuarı açıkça ayırın.
- Görselde öne çıkardığınız bileşen için md. 16/1-d kapsamındaki isim/yüzde bilgisini kontrol edin. Tam yem ve tamamlayıcı yem ayrımını değiştirmeyin; vitaminli ifadesini sırf renkli taneler var diye eklemeyin.
- Kafes, tünek ve oyuncakta gerçek ölçü, malzeme, dahil parça ve hedef kuş boyutunu açıklayın. Yemle birlikte set satıyorsanız hangi yemin kaç paket/adet olduğunu belirtin; aksesuar fotoğrafı yemin etiket bilgisinin yerine geçmez.
İnternetten satılamayanlar ve kısıtlar
- Yemlerin Piyasaya Arzı Yönetmeliği md. 12’ye aykırı biçimde sıradan kuş yemine hastalığı veya zararlıyı önler/tedavi eder iddiası eklemeyin. Beslenmeye ilişkin özel iddialar da piyasaya arzdan önce bilimsel dayanakla desteklenmelidir; etiket metnini tedarikçiden aynen almak sorumluluğu kaldırmaz.
- Nemlenmiş, küflenme veya zararlı şüphesi taşıyan paketi sağlam ürüne karıştırmayın. Sorunlu partiyi ayırıp tedarikçiye ve gerekiyorsa yetkili müdürlüğe bildirin. Parti veya depolama ömrü bilgisini kapatarak daha yeni ürün izlenimi vermeyin.
- Canlı kuşta md. 12 gereği doğadan/çevreden veya izinli kuruluştan alınmayan hayvanların satışı yapılamaz; yuvadan erken alınmış veya tüylenmesini tamamlamamış yavru kuşlar satışa sunulmaz. Türün yasal tedarik ve koruma durumunu ayrıca inceleyin.
- Ev hayvanları 16 yaşından küçüklere satılamaz (Ev Hayvanları Yönetmeliği md. 12/ç). İnternet ilanı veya sosyal medya hesabı kuruluş/çalışma izni yerine geçmez. Kedi-köpeğe özel teslim hükümlerini bütün kuşlara ait kural gibi kopyalamayın.
Cayma hakkı
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 9 kapsamında standart kapalı kuru yem ve aksesuar satışında genel 14 günlük cayma düzenini esas alın. Her yemi otomatik çabuk bozulan ürün saymayın; gerçek ürün niteliği varsa md. 15/1-c ayrıca değerlendirilir. Md. 15/1-ç hijyen istisnası, teslim sonrası koruyucu unsurun açılması ve iadenin sağlık/hijyen açısından uygun olmaması birlikte varsa incelenir; dış kargo kolisinin açılması tek başına yeterli değildir. İstisna satıştan önce bildirilir. Yanlış yem, eksik miktar, hasarlı veya bozuk teslimde 6502 md. 8–11 hakları ayrıca sürer. Canlı hayvan için md. 15’te ayrı bir genel istisna yoktur; bu durum izinsiz satış veya uygunsuz taşıma hakkı vermez. [Cayma istisnaları](/mevzuat/cayma-hakki-istisnalari/) ile [ayıplı mal rehberi](/mevzuat/ayipli-mal/) ayrımı açıklar.
Satış sayfanızda ve ön bilgilendirme formunda istisnayı açıkça yazmadıysanız istisnaya dayanamayabilirsiniz.
Pazaryerinin bu kategori için istedikleri
- Hazır yem, takviye niteliğindeki ürün, kafes/oyuncak ve canlı hayvanı aynı kategori başvurusunda varsaymayın. Satıcı hesabındaki resmî kategori kabul ve belge şartlarını gerçek ürünle kontrol edin; bütün pazaryerleri için tek oran veya canlı kuş kabulü vaat etmeyin.
- Ağırlık ve paket varyantlarını doğru eşleştirin. Aynı markanın farklı hedef kuş türüne veya yem tipine yönelik ürünlerini tek ilan altında birbirine dönüştürmeyin; fotoğraf ve bileşim doğru varyanta ait olsun.
Kargo ve paketleme
- Kuru yem paketini yırtılma ve nemden koruyacak dış ambalajla gönderin; keskin kafes parçası veya tünek bağlantısıyla aynı boşlukta sürtünmesini önleyin. Parti etiketi okunur kalsın, paket ağırlığını dış kutunun brüt ağırlığıyla karıştırmayın.
- Açık satışta Yemlerin Piyasaya Arzı Yönetmeliği md. 22/2’de istisnalar vardır; kapalı paketten alınan karma yemin son kullanıcıya 50 kg’ı aşmayan miktarda satışı bunlardan biridir. Bu hüküm bütün karışım üretim/paketleme faaliyetlerinin kayıtsız yürütülebileceği anlamına gelmez. Zorunlu etiket bilgisini eşlik eden belgede sağlayın (md. 10/2).
- Aynı üründe eski/yeni parti ve farklı depolama ömrünü ayrı izleyin. Bölerek paketliyorsanız kaynak parti, paketlenen miktar ve hangi siparişe gittiği kaybolmasın; tedarik kaynağından bağımsız yeni bir raf ömrü üretmeyin.
- Kafesin kapalı dış ölçülerini ve paket brüt ağırlığını esas alın. [Desi hesaplama aracı](/arac/desi-hesaplama/) hacmi bulmaya yardımcıdır; geniş kafeste paket hacmi, yem poşetinde ağırlık ayrı maliyet oluşturabilir. Ücrete esas ölçü yöntemi taşıyıcı sözleşmenize bağlıdır.
- Canlı kuşu kuru yem gönderisi gibi beyan etmeyin. Yurtiçi Kargo’nun resmî taşıma sözleşmesi ek-2, canlı ve cansız hayvanları kabul edilmeyenler arasında sayar. Bu şirket koşulunu bütün taşımalara ait tek bir kanuni yasak gibi genellemeyin; canlı hayvanın mevzuata uygun teslim ve taşımasını il müdürlüğüyle ayrıca netleştirin.
Desi ve firma firma tutar: desi hesaplama, kargo ücreti hesaplama.
Adım adım başlangıç
- Ev/süs kuşu yemi ile gıda amaçlı kanatlı yemini; yem, aksesuar ve canlı kuş satışını ayırın.
- Hazır perakende mi, karışım üretimi mi, paketleme/toptan/ithalat mı yaptığınızı belirleyip kayıt/onay kapsamını il müdürlüğüne doğrulatın.
- Etiket bilgisi, tedarikçi ve parti dosyasını kurun. Yem tipi, hedef tür, bileşim ve depolama ömrünü gerçek ambalajla eşleştirin.
- İlanı Türkçe zorunlu yem bilgileri, paket miktarı ve doğru varyantla hazırlayın; tedavi iddialarını ayıklayın.
- Canlı kuş da satacaksanız ayrı izin ve eğitim sürecini tamamlayın; türün yasal kaynağını ve yaş/tüylenme durumunu kontrol edin.
- Yem ile kafes/aksesuarın paketini ayrı ihtiyaçlarla deneyin. Canlı hayvan için standart kargo etiketi oluşturmadan uygun teslim düzenini belirleyin.
- Cayma, bozuk/yanlış yem ve parti şikâyetlerini kaydedin. İade gelen şüpheli yemi kontrol tamamlanmadan sağlam stokla birleştirmeyin.
Aynı sektörde öteki ürünler
İlgili rehberler
- Ürün etiketinde ve fiyat etiketinde olması gerekenler
- E-Ticarette İade Süreci: Cayma Hakkı ve İade Politikası
- E-Ticaret Hukuku 2026: Yasal Yükümlülükler Rehberi
Sık sorulanlar
Hazır kuş yemi satmak için yem işletmesi kaydı gerekir mi?
Evde tohumları karıştırıp kendi markamla satabilir miyim?
Kuş yemini kiloyla açık satmak yasak mı?
Açılmış kuş yemi iade alınmaz yazabilir miyim?
Yem sattığım mağazada canlı muhabbet kuşu da satabilir miyim?
Canlı kuşu kargoyla gönderebilir miyim?
Satış kanalınızı seçerken
Sitenizi kuracağınız altyapıyı, ödeme ve kargo çözümünü kaynaklı ve tarihli ölçütlerle karşılaştırın: e-ticaret altyapıları, sanal POS ve ödeme, kargo firmaları, pazaryeri entegratörleri, e-fatura.