Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği yayımlandı: dijital kullanım kılavuzu ve satıcı kontrolleri 20 Ocak 2027'de başlıyor

Kısaca

• Yönetmelik, AB'nin 2023/1230 sayılı Makineler Tüzüğü esas alınarak hazırlandı; 2009 tarihli Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) yürürlükten kalkıyor.
• Kullanım talimatları dijital verilebilecek; kullanıcı satın alırken isterse üretici bir ay içinde ücretsiz kâğıt talimat sağlamak zorunda.
• Dağıtıcılar ürünü satışa sunmadan önce CE işaretini, AB uygunluk beyanını ve Türkçe talimatları kontrol etmek zorunda.

Makine Emniyeti Yönetmeliği, 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik makineleri, değiştirilebilir teçhizatı, emniyet aksamlarını, kaldırma aksesuarlarını, zincir, halat ve kayışları, sökülebilir mekanik aktarma tertibatlarını ve kısmen tamamlanmış makineleri kapsıyor. Motorlu taşıtlar, tarım ve orman traktörleri, asansörler ve askeri ürünler gibi gruplar kapsam dışında.

Yönetmeliğin 52. maddesine göre amaç ve kapsam maddeleriyle birlikte bazı hükümler yayım tarihinde, diğer hükümler 20 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Geçici 1. maddeye göre 20 Ocak 2027'den önce eski yönetmeliğe uygun olarak piyasaya arz edilmiş ürünlerin satışı engellenmiyor. Ancak bu ürünlere de yayım tarihinden itibaren yeni yönetmeliğin piyasa gözetimi ve koruma önlemlerine ilişkin bölümü uygulanıyor.

Yeni yönetmeliğin 11. maddesine göre kullanım talimatları dijital formatta sunulabiliyor. Bu durumda talimatlar yazdırılabilir, indirilebilir ve kaydedilebilir olmalı; piyasaya arzdan sonra en az 10 yıl çevrim içi erişilebilir kalmalı. Kullanıcı satın alma sırasında talep ederse üretici, bir ay içinde ücretsiz olarak kâğıt formatında kullanım talimatı sağlamak zorunda. Profesyonel olmayan kullanıcıların kullanması beklenen ürünlerde temel güvenlik bilgisi ayrıca kısa biçimde verilmeli. Talimatlar Türkçe olmalı. AB uygunluk beyanı ürünle birlikte ya da bir internet adresi veya makinece okunabilir kodla sunulabiliyor.

İthalatçılar adını, ticari unvanını veya markasını, posta adresini ve internet sitesi ya da e-posta gibi dijital iletişim bilgisini ürünün üzerinde, bu mümkün değilse ambalajda veya ürünle verilen belgede belirtmek zorunda. Dağıtıcılar uygun olmadığını düşündükleri ürünü piyasada bulunduramıyor; risk varsa üreticiyi, ithalatçıyı ve Bakanlığı bilgilendirmeleri gerekiyor. Aykırılıklarda 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'ndaki yaptırımlar uygulanıyor.

Kimi etkiler?

Yönetmelik kapsamındaki makine ve teçhizatı internetten satan satıcıları ilgilendiriyor. Yönetmelik çevrim içi satışı ayrıca düzenlemiyor; ancak ürünü yurt dışından kendi adına getiren satıcı ithalatçı, Türkiye'deki bir tedarikçiden alıp satan satıcı ise dağıtıcı yükümlülükleriyle karşılaşabilir. Ürününüzün kapsamda olup olmadığını tedarikçinizle veya bir uygunluk danışmanıyla teyit edin.

Ne yapmalı?

• Sattığınız makineler için tedarikçinizden AB uygunluk beyanını ve Türkçe kullanım talimatını isteyin; eksikse satışa sunmayın.
• İthalatçıysanız ürün veya ambalaj üzerinde unvan, adres ve dijital iletişim bilgilerinizin yer aldığını kontrol edin.
• Dijital talimat kullanılıyorsa bağlantıyı ürün sayfanıza da ekleyin; müşteriden gelen kâğıt talimat taleplerini üreticiye iletecek bir süreç kurun.
• 20 Ocak 2027'den sonra piyasaya arz edilecek stoklarınızın yeni yönetmeliğe uygun olduğundan emin olun.